Semberija: Kako je divlja močvara postala najveća žitnica BiH

Danas kada prođete Semberijom, pred očima vam se ukazuje nepregledno, pitomo more plodnih njiva, pšenice i kukuruza. Međutim, istorijska istina je potpuno drugačija: ova ravnica je vijekovima bila jedno od najopasnijih i najnepristupačnijih mjesta za život na Balkanu.

Carstvo vukova i neprohodnih šuma

Sve do sredine 19. vijeka, prostor između rijeka Save i Drine bio je ogromna, divlja močvara. Zbog čestih i katastrofalnih poplava ovih dviju neukroćenih rijeka, tlo je konstantno bilo pod vodom i muljem.

Kraj je bio obrastao gustom, neprohodnom hrastovom šumom i visokim tršćacima. Putopisci iz tog doba bilježili su da je Semberija bila leglo groznice i komaraca i da njome vladaju čopori vukova i divlje svinje.

Naselja su se formirala isključivo na blagim uzvišenjima, takozvanim gredama, kako ih voda ne bi odnijela.

“Ono što je nekada bilo neprohodna močvara, radom i inženjeringom pretvoreno je u jednu od najplodnijih ravnica ovog dijela Evrope.”

Veliki preokret: ljudska ruka protiv prirode

Preobražaj divljine u plodnu ravnicu bio je ravan podvigu. Ključni momenti desili su se krajem 19. vijeka tokom austrougarske vladavine, a zatim i u burnom periodu nakon Drugog svjetskog rata.

Isušivanje i kanali

Pokrenuti su masovni melioracioni radovi. Prokopane su stotine kilometara kanala, od kojih je najpoznatiji Kanal Dašnica, koji su imali zadatak da prikupe višak vode i bezbjedno ga odvedu u Savu i Drinu.

Izgradnja nasipa

Podignuti su masivni odbrambeni nasipi duž riječnih korita, čime je Semberija konačno zaštićena od sezonskih poplava.

Od prokletog tla do hraniteljice miliona

Kada je močvara isušena, ispod mulja je ostalo ono najvrijednije - aluvijalno zemljište, ekstremno bogato mineralima i hranljivim materijama koje su rijeke taložile vijekovima.

Ono što je nekada bilo neprohodna džungla transformisalo se u žitnicu Bosne i Hercegovine.

Danas se procjenjuje da semberska crnica, zahvaljujući svojoj plodnosti i savremenoj agrotehnici, ima potencijal da prinosima hrane zadovolji potrebe ne samo domaće regije, već i mnogo šireg tržišta.

To je fascinantan dokaz kako su rad, upornost i inženjering potpuno promijenili geografsku sudbinu jednog kraja.

Izvor: Sjenke nad Semberijom